Arılarda Kireç Hastalığı oluşumuna Ascosphaera apis adlı mantar neden olur. Bu mantarlar daha çok nemli bölgelerde ve 22-30°C ısıda çoğalırlar. Hastalık bulaşıklı petekleri öncelikle kirli beyaz yapıda bir küf çevreler. Bu küfte gittikçe siyahlaşma görülür. Bu esnada larvaları etkileyerek ölümlerine sebebiyet verir. Ölen larvalar ise beyazlaşarak hastalığa adını veren kireç şeklinde sertleşmiş bir yapıya bürünür.

Özellikle ilkbahar döneminde müsait havalarda kireç hastalı bulaşıklı larvaları kovan dışına taşırlar. Hastalık kovan civarında beyaz mumya görünümünde larvaların belirli bir sayıdan çok görülmesiyle kolaylıkla teşhis edilebilir.

Arılarda Kireç Hastalığı, dünyada ilk olarak Almanya’da 1913 senesinde görülmüştür. Bu hastalık ülkemize 1988 yılında girmiş ve bir yıl gibi bir sürede ülkenin dört bir yanına yayılmıştır. Hastalığa sebep olan sporlar çok dayanıklı olup, hastalığa neden olma yeteneklerini 15 sene kadar koruyabilirler. Mantar sporları toprakta, su kaynaklarında, bitkilerde, polen veya nektar toplayan tarlacı arıların üstlerinde bulunabilir. Kireç çürüklüğü, nemli senelerde ve mevsimlerde çok görülmekte olup kurak geççen yıllarda görülseler bile o nemli yıllara nazaran etkili olmamaktadır.

Arılarda Kireç Hastalığı Nedenleri

Kireç hastalığı nedeni olarak;

• Çevre kirliliği,
• Yoğun antibiyotik kullanımı,
• Aşırı nem,
• Arıların suni (yapay) besinlerle beslenmeleri,
• Katkılı balmumu kullanımı,
• Aşırı şurup kullanımı,
• Diğer hastalıklar (Amerika ve Avrupa yavru çürüklüğü vb.)
• Oğul verme,
• Uygun olmayan koloni kontrolleri gösterilebilir.

Hastalık en çok ilkbahar ve sonbaharda görülür. Kuvvetli koloniler hastalığı yaz aylarında yenebilirler. Petekler üzerinde senelerce hastalığa sebebiyet vermeksizin canlılığını koruyan sporlar üreme için uygun ortam ve koşulları bulduğunda pasif durumdan yeniden aktif duruma geçerler.

Arılarda Kireç Hastalığının ileri dönemlerde kuluçka sahasının orta bölümlerinde ve yavrulu peteklerin orta kısımlarında bulunan gözlerde de beyaz renkli mumyalaşmış larvalar görünür.

Arılarda Kireç Hastalığı Belirtileri

Kireç hastalığı belirtileri ve teşhisi;

• Kireç Hastalığının yoğun döneminde larvalar pelte (hafif jelimsi esnek madde) kıvamında kireç rengini alır.
• Ölü larva derisinde çıkan fungus miselleri, tüy görünümünde bir tabaka meydana getirirler.
• Ölü larvalar beyaz, yeşil, sarı, mavi, grimsi renge ve süngerimsi bir yapıya bürünürler.
• Hastalığın son dönemlerinde ise larvalar taşlaşarak ve kuruyarak mumya larva görünümü alırlar.

Arılarda Kireç Hastalığı Tedavisi

Arılarda kireç hastalığı nasıl tedavi edilir?, Arılarda kireç hastalığı nasıl önlenir?, Kireç hastalığını kontrol altına alacak ve tedavi edebilecek herhangi bir kimyasal yöntem önerilmemektedir.

• Ana arı üretimi yapan işletmelerin kireç çürüklüğü hastalığına dayanıklı hat kullanmaları.
• Arıcılıkta kullanılan alet ve edevatların uygun dezenfektanlarla sterilizasyonunun yapılması.
• Kolonolilerde çok yıllık petek kullanılmamasına özen gösterilmesi.
• Arıcılar, ilkaharda oğul engelleme çalışmaları yaparak ve arılarını bölmelendirerek çoğaltmalı.
• Arı kolonilerine gerekmedikçe ve uzmanlar tarafından önerilmedikçe antibiyotik uygulaması kesinlikle yapılmamalıdır.
• İlkbaharda havaların serin olduğu zamanlarda koloni kontrolleri yapılmamalı, zorunluluk durumunda ise kovanlar fazla açık tutulmamalıdır.
• Kovanların havalandırılmasın çok dikkat edilmeli, kovan içerisinde nem birikmesine sebebiyet verilmemelidir.
• Hastalıklı koloniden yavrulu, arılı ve balı petekler sağlıklı kolonilere taşınmamalı ve verilmemelidir.

Arıcılıkla ilgili hastalıklar ve zararlılar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için “Arı Hastalıkları ve Zararlıları” kategorimizi inceleyebilirsiniz. Ve hastalık hakkında sorularınızı veya fikirlerinizi aşağıda bulunan yorumlar kısmından bizler ile paylaşabilirsiniz.

Kaynak; Tarım ve Orman Bakanlığı

Amerkina Yavru Çürüklüğü Hastalığı arı larvalarına etki ettiğinde ölümle sonuçlanmasına neden olan oldukça tehlikeli ve bulaşıcı bir hastalıktır. Bu hastalığın etmeni Bacillus larvae adlı sporla üreyen bir bakteridir. Güçlü kolonilerde, yeni bulaşmış hastalığı teşhis etmek güç olmaktadır. Hastalık ilerledikçe kolonilerde gözle görülür şekilde süreklilik halinde arılarda azalma meydana gelir. Hastalık bulaşığı olmadan canlı ve istekli olarak çalışan kolonilerde arılarda azalma meydana gelmesi ile uçuş deliği önündeki canlılığında azalma meydana gelir.

Amerikan Yavru Çürüklüğü Hastalığı Teşhisi

• İlk başlarda sağlıklı olan larva, önce petek gözünün tabanında “C” harfi şeklinde gelişim gösterir.
• Hastalıklı yavruların rengi öncelikle sarımtırak renge daha sonra ise kahverengi renge dönüşür ve yavrular kapalı gözler içerisinde ölürler.
• Hastalıklı kolonilerde açık ve kapalı gözler birbirine karışmış haldedir.
• Yavrulu çerçeveler boş, delikli ve çökmüştür vaziyettedir.
• Kapalı gözler içe çökmüş ve üzeri delikli mat renklidir.
• Kovan kapağının açılmasının ardından, bozuk balık kokusuna benzer bozuk bir koku yayılır.
• Fazlaca yavrusuz göz vardır.
• Ölü larva kahverengi rengi aldığında kibrit çöpü sokulup çekildiğinde iplik şeklinde 2-10 cm arasında uzama meydana gelir.

Amerikan Yavru Çürüklüğü Hastalığının Yayılmasında Rol Oynayan Faktörler

Arılarda bu hastalığın başlıca bulaşma nedenleri;

• Yeterince sterilize edilmemiş petekler,
• Hastalık bulaşıklı kovandan çerçeve alıp sağlam kovana aktarılması,
• Oğul arıları ile temel petekte kolonilerin birleşmesi,
• Hastalık etkenini taşıyan ergin arılar,
• Yağmacılık,
• Sağlıklı arıların hastalık bulaşıklı bölgelere girmesi,
• Hastalıklı eski kovanların kullanılması gibi sebepler örnek verilebilir.

Amerikan Yavru Çürüklüğü Hastalığının Tedavi Yöntemleri

Hastalığın görülmesinin ardından hemen ilaçlama ile birlikte “Transmasyon” yani dayanıklı kolonilerin oluşturulması uygulaması da yapılmalıdır.

Hastalık yeni başlamış ve farkına hızlı varılmışsa, genellikle ilaçla tedavi mümkün olabilmektedir. İlaçla tedavinin mümkün olabildiği durumlarda koloni, dezenfektan amacı ile kullanılan bazı kimyasallar ve ilaç olarak kullanılan bazı antibiyotik ilaçlarla müdahale edilerek tedavi edilebilir. Fakat bu ilaçla tedavi yöntemi sadece hastalığın başlarında etkili olmaktadır. Eğer hastalık ilerlemiş ise ilaçla müdahale etmek fayda sağlamayacaktır. Bunun nedeni Amerikan Yavru Çürüklüğü Hastalığının diğer arı hastalıklarının aksine ileriki dönemde hastalığa neden olan bakterinin sporları antibiyotiklere dayanıklı olduğundan hastalığın antibiyotikle tedavi edilmesi mümkün değildir.

Bu sebeplerden ötürü hastalık bulaşmadan önce bu hastalıktan korunulmalıdır. Peki bu hastalıktan arılarımızı nasıl koruyacağız?

• Hastalığı taşıyan kovanlar kesinlikle taşınmamalıdır.
• Zayıf kovanların birleştirilmesi ve çerçeve takviyesi gibi uygulamalar dikkatli bir şekilde yapılan kontrolden sonra yapılmalıdır.
• Tüm kullanılan ve kullanılacak alet edevat temiz tutulmalı ve dezenfektasyon işlemleri yapılmalıdır.
• Kovanlar güçlendirilmeli, gerektiğinde vitaminli şurup ve kekle takviye yapılamıdır. Bu uygulamalarla arının direnci arttırılarak hastalıktan etkilenme olasılığını en aza indirmesi sağlanmaktadır.
• Kaynağı belli olmayan ballar, oğullar ve koloniler arıcılık yapılan alana sokulmamalı ve şaşırmalar önlenmelidir.
• Hastalık çok ilerlemişse kovan gövdesi hariç arılar çerçevelerle beraber yakılmalıdır.
• Ve en önemlisi Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bu amaç için ruhsatlandırılmış ilaçlar Veteriner Hekime danışarak alınmalı ve mücadeleye başkanmalıdır.

Unutmayın en etkili mücadele tedbirdir. Amerikan Yavru Çürüklüğü Hastalığından korunmak için öncelikle yukarıda vermiş olduğumuz tedbirleri uygulamanız gerekmektedir. Bu sayede diğer mücadele yöntemlerine gerek kalmadan hastalığın önüne geçilmiş olur ve kayıp yaşamadan üretim sürecini tamamlamış olursunuz. Eğer hastalık belirtileri yukarıda verdiğimiz şekilde kendini göstermişse veya hastalıktan şüpheleniyorsanız veteriner hekiminize danışarak gerekli ilaçlama ve uygulama adımlarını gerçekleştirmelisiniz. Hastalık etmenlerinde antibiyotik direnci meydana geleceğinden ötürü uzman desteği almadan ilaç kullanmayınız aksi halde daha ciddi önlenemez kayıplar ile karşılaşabilirsiniz.

Arıcılıkla ilgili hastalıklar ve zararlılar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için “Arı Hastalıkları ve Zararlıları” kategorimizi inceleyebilirsiniz. Ve Arılarda Amerikan Yavru Çürüklüğü Hastalığı hakkında sorularınızı veya fikirlerinizi aşağıda bulunan yorumlar kısmından bizler ile paylaşabilirsiniz.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı