Antepfıstığı Meyve İçkurdu (Megastigmus pistaciae)

Antepfıstığı Meyve İçkurdu (Megastigmus pistaciae), antepfıstığı ağaçlarında ciddi zararlara yol açan önemli bir zararlıdır. Özellikle larvalarının meyve içindeki gelişimi, hem kalite kaybına hem de ürün veriminde düşüşe neden olur. Antepfıstığı üreticileri için büyük bir tehdit oluşturan bu zararlı, erken teşhis ve etkili mücadele yöntemleri gerektirir.

Megastigmus pistaciae, meyve içine yumurta bırakır ve larvalar burada beslenerek meyve çekirdeğini yok eder. Bu durum, özellikle ihracat ve iç piyasa için önemli olan yüksek kaliteli ürünlerin elde edilmesini zorlaştırır. Kimyasal ilaçlar, biyoteknik yöntemler ve biyolojik mücadele stratejileri, bu zararlı ile mücadelede kullanılabilecek etkili yöntemler arasında yer alır.

Antepfıstığı Meyve İçkurdu’nun zararı ve mücadelesi hakkında bilgi sahibi olmak, ağaç sağlığını korumak ve verimliliği artırmak için kritik öneme sahiptir. Bu zararlıya karşı alınacak önlemler, ürün kayıplarını azaltırken, sürdürülebilir bir tarım için de katkı sağlar.

Antepfıstığı Meyve İçkurdu (Megastigmus pistaciae) Tanımı ve Yaşayışı

Antepfıstığı meyve içkurdu (Megastigmus pistaciae) erginleri 4,0-5,9 mm boyunda, genellikle sarı renklidir. Baş sarı, petek gözler büyük ve kırmızıdır. Antenlerin uç kısmı iplik gibidir. Mezotoraks oldukça iyi gelişmiş olduğundan, zararlı kambur gibi görünür. Yumurta koyma borusu (ovipozitör) iyi gelişmiş ve hemen hemen abdomen boyu kadardır.

Kanatlar şeffaf ve parlak, üzerleri çizgiler halinde esmer noktalı ve kıllıdır. Yumurtaları kirli beyaz renkli ve uzuncadır. Olgun larva 4,5-6,5 mm olup, rengi donuk kirli beyaz, yay biçiminde, baş ve abdomen uçları ince, ortası kalın ve bacaksızdır. Pupa 4,0-6,5 mm, rengi mat beyaz olup, serbest pupa tipindedir

Kışı antepfıstığı meyveleri içerisinde geçirerek, nisan ayı ortalarında pupa olur. Pupa dönemi 20-27 gündür. Larva, pupa olmadan önce çıkış deliğini hazırlar. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde iklim koşullarına bağlı olarak ergin çıkışları Şanlıurfa için mayıs ayının ilk haftası, Gaziantep için mayıs ayının 2. haftasında olmaktadır. Ergin çıkış süresi Şanlıurfa’da 27, Gaziantep’te 52 gün sürmektedir.

Ergin ömrü 6-8 gündür. Erginler, çıkışlarının üçüncü veya dördüncü gününde yumurta bırakmaya başlar. Yumurtalarını meyve sap kısmına yakın ve meyve embriyosuna ovipozitörü ile bırakır. Erginler her meyve tanesine bir yumurta bırakır, bazı tanelerin embriyosu içinden nadiren 2 larva çıkar. Yumurtalardan 5-6 gün içinde çıkan larvalar, meyve embriyosunda beslenir. Bu larvaların bir kısmı hızla gelişerek, temmuz-ağustos aylarında ergin olurlar.

Ancak, bu dönemde meyvenin kemik dokusu sertleşmiş olduğundan, bırakılan yumurtalardan çıkan larvalar, sertleşmiş meyve kabuğunu delerek meyve içine giremezler. Bu dönemde çıkan erginler popülasyonun ortalama %15’ini oluşturmaktadır. Diğer larvalar, ağaç üzerinde veya yere dökülen meyveler içinde kışı geçirmektedir. Yılda bir döl verir. Bazı yıllar diyapoz süresi 2 yıl kadar sürebilir.

Antepfıstığı Meyve İç Kurdu Zarar Şekli, Ekonomik Önemi ve Yayılışı

Esas zararı mayıs ayı içinde çıkan erginler meydana getirir. Yumurtalarını kemik dokusu sertleşmeyen meyvelerin sap kısmına yakın yere bırakır. Burada siyah renkli bir halka görülür ve reçine çıkışı olur. Zarara uğrayan meyveler ya kurur kahve renkli bir görünüm alır, ya da hasada kadar diğer meyvelerden farksız, ancak içsiz olarak gelişir. Meyve içi geliştikten sonra zarara uğrayan meyveler, karakteristik olarak olgunlaşmış gibi kırmızılaşır ve genellikle uç kısmı siyahlaşır. Zarar %40’a kadar varabilir. Her larva bir meyvede zararlı olur. Ülkemizde antepfıstığı yetiştirilen bütün alanlarda bulunmaktadır.

Megastigmus pistaciae Konukçuları

Ülkemizde M. pistaciae’nın konukçusu olarak antepfıstığı (Pistacia vera L.), buttum (P. khinjuk (Stocks)), menengiç (P. terebinthus L.) ve atlantik sakızı (P. atlantica Desf.) belirlenmiştir.

Megastigmus pistaciae Doğal Düşmanları ve Etkinlikleri

Tabloyu aşağıda kopyalanabilir şekilde oluşturdum:

Tür Adı	Familya ve Takım
Sycophila biguttata (Swederus)	(Hymenoptera: Eurytomidae)
Eurytoma pistaciae (Rond.) (= setigera Mayr)	(Hymenoptera: Eurytomidae)
Eupelmus urozonus (Dalman)	(Hym.: Eupelmidae)

Antepfıstığı Meyve İçkurdu Mücadelesi

Mekanik Mücadele

Hasattan sonra, ağaç üzerinde kalan çürük ve bozuk meyve salkımları ile yere dökülen ticari değeri olmayan meyveler toplanarak yakılmalıdır.

Kimyasal Mücadele

İlaçlama zamanı
Ağaç üzerinde kalmış veya toprağa dökülmüş bir yıl öncesine ait 300 meyve mart-nisan aylarında kontrol edilir. Meyve içinde saptanan canlı larva oranı %10 ise kimyasal mücadele yapılmalıdır.

İlaçlama yapılması gerekli olan bahçelerde yaklaşık 100 adet kurtlu meyve tel kafes içerisinde kültüre alınarak mayıs ayından itibaren ergin çıkışı izlenir. Yapılan günlük kontrollerde ilk ergin çıkışının görülmesinden bir hafta sonra ilaçlamaya başlanır.

Kullanılacak bitki koruma ürünleri ve dozları

Bakanlık tarafından yayınlanan “Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı”nda tavsiye edilen bitki koruma ürünleri ve dozları kullanılır.

Kullanılacak alet ve makineler

İlaçlamada, hidrolik bahçe pülverizatörü veya motorlu bahçe pülverizatörü kullanılır.

İlaçlama tekniği

İlaçlama kaplama şeklinde yapılmalı ve meyve salkımlarının iyice ıslatılmasına dikkat edilmelidir.

Kaynak: Bitki Zararlıları Zirai Mücadele Teknik Talimatları

Diğer Bitki Zararlılarını İncelemek İçin Tıklayabilirsiniz.